โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช

June 17, 2018

ประตูน้ำที่เป็นจุดเริ่มต้นของการแก้วิกฤตครั้งใหญ่ ที่ช่วยฟื้นฟูระบบนิเวศให้คืนสู่สมดุล เกิดเป็นอาชีพและรายได้ ให้ชาวลุ่มน้ำปากพนังแบบยั่งยืน สำหรับชาวเมืองปากพนังคงจะจดจำวันคืนเก่าๆ ที่เคยทำการเกษตรได้อย่างยากลำบาก ต้นเหตุคือภาวะดินเปรี้ยวเพราะป่าไม้ลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ลุ่มน้ำปากพนังที่เคยขึ้นชื่อว่าเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของเมืองนครฯ ต้องย่างเข้าสู่ภาวะวิกฤติครั้งใหญ่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้เปิดโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มแม่น้ำปากพนังขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาความทุกข์ยากในครั้งนั้น จากวันนั้นสู่วันนี้ มากกว่า 20 ปี ที่โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ได้ทำการคิดค้นวิเคราะห์วิจัยหาหนทางแก้ไขปัญหาน้ำท่วม การก่อสร้างประตูระบายน้ำ การสร้างอางเก็บน้ำหรือฝายทดน้ำ หาทางป้องกันการรุกล้ำของน้ำเค็ม จนวันนี้ลุ่มน้ำปากพนังได้ฟื้นฟูสภาพนิเวศวิทยาให้กลับสู่สมดุลอีกครั้งหากจะนับกันตามจริงพื้นที่ของดินแดนลุ่มน้ำปากพนังนั้นเรียกได้ว่ากว้างใหญ่ไพศาล ครอบคลุมพื้นที่ 3 จังหวัด คือนครศรีธรรมราช พัทลุงและสงขลา ในปัจจุบันโครงการได้แก้ไขปัญหาต่างๆ ไปได้มากมาย อีกทั้งยังดูแลชาวบ้านจำนวนไม่น้อยให้มีอาชีพและสร้างรายได้ให้ดีขึ้น ด้วยการสอนทำการเกษตร ทั้งการผลิตข้าวและตาลจาก เป็นต้น สำหรับนักเที่ยวที่ชื่นชอบวิถีชีวิตเรียบง่าย จะต้องประทับใจกับที่นี่อย่างแน่นอน ทริปตัวอย่าง 3 วัน 2 คืน เส้นทางท่องเที่ยว จ.นครศรีธรรมราช วันแรก ช่วงเช้า • กราบนมัสการวัดพระมหาธาตุวรมหาวิหารและวัดพระธาตุ ช่วงบ่าย • เดินทางไปนครศรีธรรมราช เยี่ยมชมโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนังฯ เพื่อแก้ปัญหาน้ำแล้ง น้ำท่วม น้ำเค็ม วันที่สอง ช่วงเช้า […]

Read More

เกษตรกรเพชรบูรณ์ หัวสมัยใหม่ กำจัดเพลี้ยและศัตรูพืช เพื่อลดต้นทุน เพิ่มรายได้ ด้วยเชื้อราบิวเวอร์เรีย

June 17, 2018

เกษตรกรเพชรบูรณ์ หัวสมัยใหม่ กำจัดเพลี้ยและศัตรูพืช เพื่อลดต้นทุน เพิ่มรายได้ ด้วยเชื้อราบิวเวอร์เรีย เพลี้ยและศัตรูพืช ถือเป็นวายร้ายที่เกษตรกรหวาดกลัว เพราะก่อให้เกิดความเสียหายต่อพืชผัก ผลไม้ และนาข้าวโดยตรง แถมยังเป็นต้นเหตุให้เกิดโรคใบหงิกและโรคต่างๆ ได้อีกด้วย  ที่ผ่านมาเกษตรกรพยายามแก้ไขและกำจัดเพลี้ยและศัตรูพืชหลากหลายวิธี  ที่เห็นโดยทั่วไปคือ การใช้สารเคมี  ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ ช่วยได้จริงแต่ไม่นาน แถมค่าใช้จ่ายยังสูงอีกด้วย นาย ไกร พาทา หรือเรียกสั้นๆว่า ลุงไกร  เป็น เกษตรกร อยู่ที่ หมู่ 7 ต.ห้วยไร่ อ.หล่มเก่า จ.เพชรบูรณ์ ได้เลือกใช้วิธีกำจัดเพลี้ยและศัตรูพืชด้วยเชื้อราบิวเวอร์เรีย ลุงไกร กล่าวว่า ผมรู้จักเชื้อราบิวเวอร์เรียครั้งแรกเมื่อ 5 ปีที่แล้ว จากการที่เกษตรอำเภอเข้าไปให้ความรู้ แนะนำวิธีการเพาะขยายเชื้อและวิธีการใช้งาน ผมจึงเกิดความสนใจ ด้วยความที่ใช้สารเคมีมาร่วม 30 ปี มีความรู้สึกว่าสุขภาพร่างกายแย่ลงเรื่อยๆ และศัตรูพืชเริ่มดื้อยาต้องเพิ่มอัตราการฉีดเคมีมากขึ้นอยู่ทุกวัน จึงตัดสินใจหันมาเปลี่ยนทำเกษตรแบบอินทรีย์ หลังจากได้ทดลองใช้เชื้อราบิวเวอร์เรียในการกำจัดศัตรูพืช ปรากฏว่าได้ผลดี เลยใช้ต่อเนื่องมาโดยตลอด ผมกล้าพูดได้เลยว่า ค่าใช้จ่ายในการกำจัดศัตรูพืชของผมลดน้อยลง ไม่เคยต้องเพิ่มปริมาณอัตราการใช้ ผลผลิตเก็บเกี่ยวได้ดีขึ้น แถมสุขภาพผมยังดีขึ้นอีกด้วย […]

Read More

เกษตรปราณีต 1 ไร่ไม่จน

May 28, 2014

“ช่วงนี้สถานการณ์ด้านหนี้สิน และความล้มเหลวจากเกษตรเชิงเดี่ยวมันรุนแรงขึ้น ก็มาคิดว่า จะทำอย่างไรให้คนที่จะหนีจากวงจรอุบาตของเกษตรเคมี ได้เห็นรูปธรรมที่ชัดเจนขึ้น ครั้นจะให้ดูการทำในพื้นที่ขนาดใหญ่ บางคนก็ท้อ ทำไม่ไหวแน่ ๆ ก็มาคิดถึงการทำเกษตรปราณีต 1 ไร่” วิดีโออาจดูไม่ชัดเท่าไรแต่มีประโยชน์มากครับสมควรรับชมเป็นอย่างยิ่ง ประสบการณ์จากที่ราบสูง ตอน1 ประสบการณ์จากที่ราบสูง ตอน2 บทเรียนตามท้าย 1ไร่ไม่จน บทเรียน จาก ไม้เรียง ตอน1 บทเรียน จาก ไม้เรียง ตอน2 เราต้องคิดว่า เราคือ ผู้แพ้สงครามเกษตรเชิงเดี่ยว ใช้สารเคมีจนดินเสื่อมหมดแล้ว เป็นหนี้สินพ้นตัว หนีมาพื้นแผ่นดินใหม่ มีพริก มะเขือ ผักชนิดต่าง ๆ ไก่บ้าน ปลาในบ่อ เป็นพลทหาร จะระดมพลออกรบเมื่อไหร่ก็ได้มีพืชสมุนไพร ผักพื้นบ้านเป็นยา ใช้รักษายามเจ็บไข้ มีลูกยอ กล้วย เป็นนายสิบ มีไผ่เป็นนายร้อย มียางนา ตะเคียนทอง เป็นนายพัน นายพล โดยมีเจ้าของสวนเป็นจอมทัพ สะสมกำลังอยู่ในพื้นที่เล็ก ๆ เพียงหนึ่งไร่ […]

Read More

พ่อผาย กับวลี “เราจะเปลี่ยนประเทศได้อย่างไร?”

May 28, 2014

เกษตรกรรมประณีตของพ่อผาย สร้อยสระกลาง การทำการเกษตรตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงของพ่อสาย ไม่จำเป็นต้องมีพื้นที่มากมาย พ่อผายทำการเกษตรประณีตในพื้นที่ 1 ไร่ โดยมิใช่เพียงรูปแบบที่เพียงจดจำหรือนำไปทำตาม  แต่สิ่งทีสำคัญมากกว่านั้น คือ แนวคิดในการทำการเกษตร  แนวคิดในการใช้ชีวิต  ซึ่งหากผู้ปฏิบัติยึดเพียงรูปแบบการทำเกษตรแบบประณีตในแปลง  การพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนก็อาจไม่ประสบผล  เกษตรประณีตจะสมบูรณ์ต้องประกอบด้วยหลักคิดในการทำการเกษตรผสานกับหลักคิด ที่ต้องมีในตัวผู้ปฏิบัติ  ความสำคัญในการพัฒนาคนจึงมาก่อน เกษตรประณีตเป็นสิ่งที่สอดคล้องกับระบบเศรษฐกิจพอเพียง  เกษตรพอเพียงตามแนวพระราชดำริขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ  เกษตรประณีตเป็นการทำให้คนลองใช้ความสามารถกับพื้นที่เล็กๆ ก่อน  เมื่อมีความชำนาญแล้วก็ขยายไปสู่พื้นที่ที่มากกว่า 1 ไร่  มีการใช้ชีวิตอย่างพอเพียง  ลดรายจ่าย  เพิ่มรายได้  เมื่อทำไปก็จะพึ่งตนเองได้  ไม่ยากจน  และสามารถปลดภาระหนี้สินได้ ก่อนที่จะทำเกษตรประณีตพ่อผายเคยทำเกษตรผสมผสานมาก่อน  จึงได้นำองค์ความรู้เดิมมาออกแบบจัดสรรพื้นที่ 1 ไร่  ซึ่งในพื้นที่อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์เป็นพื้นที่ที่มีความแห้งแล้ง  ไม่มีลำคลอง  ไม่มีห้วย  ฉะนั้นเรื่องน้ำจึงเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญมากกว่าเรื่องอื่น ในพื้นที่จึงมีการขุดสระน้ำและนำน้ำบาดาลมาใช้เพื่อการเกษตร  ต้องวางแผนในการจัดการพื้นที่  หมุนเวียนกิจกรรมให้ลงตัว  มีพืชให้ร่มเงาเนื่องจากผักบางชนิดชอบที่ร่ม อาทิ ผักหวาน กระชาย กระบุก  จัดที่สำหรับไม้เลื้อย ไม้เถาวัลย์ ไม้พุ่ม  มีผักที่ผิวดิน  ผักกินหัว  มีผักปลูกหมุนเวียนในแปลงตลอดทั้งปี  ฤดูไหนปลูกผักอะไรจึงจะงามดี  ความต้องการน้ำและแสงของพืชแต่ละชนิดต่างกัน  ระยะเวลาในการเก็บเกี่ยวต่างกัน  ส่วนสัตว์ อาทิ ไก่ หมู วัว ปลา  สัตว์ที่เลี้ยงเป็นอย่างไร  ระยะเวลาในการเลี้ยงต่างกัน สิ่งเหล่านี้สามารถใช้บริโภคในครัวเรือนและขายเพื่อลดหนี้ได้  เลือกบางชนิดที่มีราคาดีพอที่จะมีรายได้มาหมุนเวียนบ้าง  หากรู้รายละเอียดในส่วนต่างๆ ทั้งหมดก็สามารถกำหนดแผนการปฏิบัติงานในพื้นที่แต่ละวันได้  รวมถึงต้องรู้ปัญหาในพื้นที่ของเราด้วย และจะแก้ปัญหาอย่างไร  ในการทำไร่ของพ่อผายแต่ละวันใช้เวลาเพียงวันละ 2-3 ชั่วโมง  1 ไร่ของพ่อผายสามารถเลี้ยงคนได้ 4-5 คน ปราชญ์ชาว บ้าน – พ่อผาย สร้อยสระกลาง ชีวิตที่ไม่ธรรมดาก่อนจะมาเป็นปราชญ์ชาวบ้าน “แม่ไปไฮ่หมกไข่มาหา แม่ไปนาหมกไข่ปลามาป้อน แม่เลี้ยงหม่อนอยู่ป่าสวนหม่อน”  เป็นเพลงกล่อมลูกๆของแม่ ที่พ่อผายยังจำได้ขึ้นใจและมีผลต่อการใช้ชีวิตกระทั่งปัจจุบันเพราะครอบครัวยากจน เด็กชายผายจึงมีโอกาสได้เรียนแค่ชั้น ป. 4 ก็ต้องออกมาเป็นลูกจ้างเลี้ยงวัว ต่อมาไม่นานพ่อแม่ก็เสียชีวิตลง ด้วยอายุเพียง 15 ปีจึงมีภาระต้องดูแลน้องอีก 3 คน ด้วยผืนนามรดก 10 ไร่ เมื่ออายุ 17 มีโอกาสบวชเรียนและสอบได้นักธรรมโท แล้วสึกออกมาแต่งงานกับแม่ลา และได้เป็นผู้ใหญ่บ้านสระคูณ ด้วยคะแนนศรัทธาท่วมท้นจากชาวบ้าน พ่อผายนำเพลงกล่อมเด็กที่จำขึ้นใจของแม่เป็นแนวคิดแนวทางแก้ปัญหาปากท้องคน ชนบท เพราะเกือบทุกครัวเรือนล้วนทอผ้า พ่อผายจึงใช้ที่ดินสาธารณะของชุมชน 400 ไร่พาชาวบ้านปลูกหม่อนเลี้ยงไหม และยังตั้งกองทุนสวัสดิการบ้านสระคูณ จุดเปลี่ยนทางความคิดอีกครั้งเกิดขึ้นในปี 2525 ภัยแล้งจัดทำให้เกิดปัญหาปากท้องในพื้นที่ […]

Read More

แหนแดง ปุ๋ยพืชสดในนาข้าว

May 28, 2014

    แหนแดง (AZOLLA) เป็นพืชน้ำเล็กๆพวกเฟิร์นชนิดหนึ่งเจริญเติบโตลอย อยู่ผิวน้ำในที่มีน้ำขังในเขตร้อนและอบอุ่น ทั่วไปแหนแดงที่พบในประเทศไทยมีเพียงชนิดเดี่ยวคือ Azolla pinnata ต้นแหนแดง ประกอบด้วยส่วนต่างๆ คือ ลำต้น(Rhizome) ราก(Root) และใบ(Lafe) แหนแดงมีกิ่งแยกจากลำต้น ใบแหนแดงเกิดตามกิ่งเรียงสลับกันไปแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ใบบน(dorsal lafe) และ ใบล่าง(ventral lafe) มีขนาดใกล้เคียงกัน ใบล่างค่อนข้างโปร่งมีคลอโรฟิลน้อยมาก ใบบนเป็นสีเขียวมีคลอโรฟิลเป็นองค์ประกอบ ใบบนมีโพรงใบและใบสาหร่ายสีเขียวแกมน้ำเงินอาศัยอยู่ในลักษณะพึ่งพาอาศัย ซึ่งกันและกัน (symbiosis) สาหร่ายชนิดนี้สามารถตรึงไนโตรเจนจากอากาศแล้วเปลี่ยนให้เป็นสารประกอบในรูป ของแอมโมเนียมให้แหนแดงเอาไปใช้ได้ ทำให้แหนแดงมีไนโตรเจนเป็นองค์ประกอบสูง 3-5 % ประเทศไทยโดยกรมวิชาการเกษตรได้ให้ความสนใจทำการวิจัยค้นคว้าเรื่องแหนแดง พบว่าการเลี้ยงขยายแหนแดงเป็นปุ๋ยพืชสดในนาข้าวสามารถเพิ่มผลผลิตข้าวได้พอๆ กับการใช้ปุ๋ยเคมีไนโตรเจนตามอัตราที่กรมวิชาการเกษตรแนะนำ การ ขยายปริมาณแหนแดงสำหรับใช้เป็นเชื้อพันธุ์ การ จัดการให้ได้ปริมาณของเชื้อพันธุ์แหนแดงตามต้องการและภายในระยะเวลาที่กำหนด ขึ้นอยู่กับ ปัจจัยหลัก คือ ปริมาณของเชื้อพันธุ์ที่ใช้เริ่มต้น ขนาดพื้นที่เลี้ยงเชื้อพันธุ์ และระยะเวลาที่ใช้ในการเลี้ยงขยายเชื้อพันธุ์ สำหรับเกษตรกรชาวนาทั่วๆไปซึ่งมีพื้นที่ทำนาไม่มากนัก พื้นที่ใช้สำหรับการเลี้ยงขยายเชื้อพันธุ์จึงใช้พื้นที่เล็กๆเริ่มต้นใช้ ประมาณ 500 กรัม/ตารางเมตร ปริมาณแหนแดงดังกล่าวจะกระจายคลุนที่ผิวน้ำบางๆและสามารถเจริญเติบโตเต็ม […]

Read More

แมลงดำหนาม ศัตรูมะพร้าว

May 28, 2014

    แมลงดำหนามมะพร้าว เป็น แมลงศัตรูมะพร้าวที่สำคัญชนิดหนึ่ง แม้ว่าในประเทศไทยจะเคยพบมาก่อน แต่เป็นคนละชนิดกับที่กำลังระบาดอย่างรุนแรงในปัจจุบัน แมลงดำหนามที่เคยพบมาก่อน มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Plesispa reichei Chapuis หรือ P. sispinae ซึ่งเข้าทำลายหรืออาศัยอยู่ในใบอ่อนของมะพร้าว อยู่เป็นประจำ แต่ไม่เคยมีการระบาดมาก่อน ในขณะนี้มีแมลงดำหนามสายพันธุ์ใหม่ ที่เข้ามาระบาดและเข้าทำลายใบมะพร้าวให้ได้รับความเสียหายในหลายพื้นที่ทาง ภาคใต้ และอีกหลายจังหวัดในภาคกลาง ภาคตะวันตก และภาคตะวันออก รวมทั้งสิ้น 20 จังหวัด มีชื่อว่า “Coconut Hispine Beetle” ชื่อวิทยาศาสตร์ “Brontispa longissima Gestro” ซึ่งมี ถิ่นกำเนิดในประเทศอินโดนีเซีย ปาปัวนิวกีนี และมาเลเซีย เป็นแมลงที่เคยระบาดรุนแรงมาแล้วในประเทศแถบมหาสมุทรแปซิฟิก เช่น ซามัว ตาฮิติ ไต้หวัน ฯลฯ และระบาดไปยังมัลส์ดีฟส์ สิงคโปร์ เวียตนาม สันนิษฐานว่าติดเข้ามาในประเทศไทยจากการนำเข้าพืชตระกูลปาล์ม เช่น มะพร้าว ปาล์มน้ำมัน หมากเขียว หมากเหลืองและหมากแดง เป็นต้น เริ่มระบาดเป็นครั้งแรกในประเทศไทยที่จังหวัดนราธิวาส […]

Read More

วนเกษตร เกษตรกรรมยั่งยืนด้วยระบบป่า ธรรมชาติ

May 28, 2014

    วนเกษตร  เป็นเกษตรกรรมที่นำเอาหลักการความยั่งยืนถาวรของระบบป่า ธรรมชาติ มาเป็นแนวทางในการทำการเกษตร ให้ความสำคัญเป็นอย่างสูงกับการปลูกไม้ยืนต้น ไม้ผล และไม้ใช้สอยต่าง ๆ ให้เป็นองค์ประกอบหลักของไร่นา ผสมผสานกับการปลูกพืชชั้นล่างที่ไม่ต้องการแสงแดดมาก หรือได้อาศัยร่มเงา และความชื้นจากการที่มีพืชชั้นบนขึ้นปกคลุม รวมทั้งการจัดองค์ประกอบการผลิตทางการเกษตรให้มีความหลากหลายชนิดของพืชและ สัตว์ คำว่า “วนเกษตร” ถูกใช้มาก่อนหน้านี้ โดยนักวิชาการและหน่วยงานด้านป่าไม้ โดยให้ความหมายที่มีนัยของการทำป่าไม้ผสมผสานร่วมกับการปลูกพืชและเลี้ยง สัตว์ ทั้งนี้ วนเกษตรเป็นที่รู้จักกว้างขวางในสังคมไทย จากการบุกเบิกของผู้ใหญ่วิบูลย์ เข็มเฉลิม เมื่อปลายทศวรรษที่2520 อันเนื่องมาจากประสบการณ์ชีวิตที่ประสบกับปัญหาความล้มเหลวจากการทำ เกษตรกรรมเชิงเดี่ยวในเชิงพาณิชย์ครั้งแล้วครั้งเล่า ทำให้ท่านตัดสินใจขายที่ดินส่วนใหญ่ เพื่อนำไปชำระหนี้สิน แล้วใช้พื้นที่เล็ก ๆ ที่เหลืออยู่เพียงไม่กี่ไร่ แปรสภาพไร่มันสำปะหลังเป็นระบบวนเกษตร ปลูกไม้ยืนต้น และพืชสมุนไพรผสมผสานกัน และมีวิถีชีวิตที่พึ่งตนเองได้ปรัชญาและ ประสบการณ์ชีวิตของเกษตรกรท่านนี้ เป็นส่วนหนึ่งที่หล่อหลอมให้เกิดแนวความคิดเกษตรกรรมทางเลือก เกษตรกรรมยั่งยืนในสังคมไทยต่อมา หลักการของ “วนเกษตร” ระบบวนเกษตร หมายถึง การทำการเกษตรในพื้นที่ป่า เช่น การปลูกพืชเกษตรแซมในพื้นที่ป่าธรรมชาติ การนำสัตว์ไปเลี้ยงในป่า การเก็บผลผลิตจากป่ามาใช้ประโยชน์อย่างยั่งยืน และการใช้พื้นที่ป่าทำการเพาะปลูกในบางช่วงเวลาสลับกับการปล่อยให้ฟื้นคืน สภาพกลับไปเป็นป่า รวมถึงการสร้างระบบเกษตรให้มีลักษณะเลียนแบบระบบนิเวศป่าธรรมชาติ คือ มีไม้ยืนต้นหนาแน่นเป็นส่วนใหญ่ […]

Read More

จุลินทรีย์บำบัดน้ำ ได้จริงหรือ?

May 28, 2014

ในสถานะการณ์ที่กรุงเทพกำลังเผชิญกับวิกฤตน้ำท่วมก็ถือว่าลำบากแล้วแต่อีกสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นจากน้ำท่วมครั้งนี้คือ “สิ่งปฏิกูลที่มากับน้ำ” ซึ่งมันส่งผลให้คุณภาพของน้ำดีกลายเป็น “น้ำเน่าเสีย” ส่งกลิ่นและนำมาซึ่งโรคร้ายมากมายจนประเด็นเรื่องการนำ “จุลินทรีย์มาบำบัดน้ำ” กลายเป็นเรื่องที่นำมาถกเถียงกันในสังคมอย่างกว้างขวางในทำนองทั้งด้านลบและด้านที่เป็นประโยชน์ และเพื่อให้คนเมืองที่ห่างไกลกับเรื่องเหล่านี้ได้เข้าใจเราจึงต้องมาทำความรู้จักกับเพื่อนร่วมโลกของเรานี้ให้ถ่องแท้…อย่าลืมนะครับว่าสิ่งมีชีวิตชนิดแรกที่เกิดขึ้นในโลกนี้คือสิ่งมีชีวิตประเภทจุลินทรีย์นี่เอง ความสับสนในคำบอกเล่า และข้อเท็จจริง คุณก็คงจะเป็นอีกคนหนึ่งที่อาจจะกำลังติดตามบทสรุปจากนักวิทยาศาสตร์หลายท่านที่ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นผ่านสื่อต่างๆ บอกว่ายิ่งใช้ยิ่งทำให้น้ำเน่าเสีย ในขณะที่กลุ่มคนที่ส่วนหนึ่งที่ใช้จุลินทรีย์ทำประโยชน์เสมือนหนึ่งว่าเป็นสมาชิกคนหนึ่งในครอบครัวมานานนับสิบปีบอกว่าส่วนหนึ่งนั้นจริง แต่อยากให้ชี้แจงข้อเท็จจริงทั้งหมดต่อประชาชนให้ครบถ้วนทุกมิติ ซึ่งหมายความว่ายังมีข้อมูลส่วนหนึ่งที่เรายังไม่ทราบและคุณพร้อมจะทำความกระจ่างหรือยัง จุลินทรีย์ สิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่อยู่ร่วมกับทุกๆ ชีวิตบนโลกนี้ “คุณจะเชื่อหรือไม่ว่าในร่างกายคุณก็มีจุลินทรีย์อาศัยอยู่?” ซึ่งเราอาจจะรู้จักมันในชื่อ “แลคโตบาซิลัส” รสชาติอร่อยที่หลายคนชอบดื่มเป็นประจำทุกวัน พวกมันเป็นสิ่งมีชีวิตที่คอยทำหน้าที่ให้คุณกับร่างกาย และก็ยังมีจุลินทรีย์อีกหลายสายพันธุ์ที่มีประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งส่วนหนึ่งก็นำมาใช้กับการเกษตรกรรมธรรมชาติ เช่น ปุ๋ยชีวภาพ น้ำหัวเชื้อจุลินทรีย์ เป็นต้น และเพื่อให้เราเข้าใจมากขึ้นจึงต้องมาดูชนิดของจุลินทรีย์กันต่อ การแบ่งประเภทของจุลินทรีย์ เชื้อไวรัส เป็นจุลินทรีย์ที่มีขนาดเล็กที่สุด กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนที่มีกำลังขยายเป็นหมื่นเท่าจึงจะมองเห็นสิ่งมีชีวิตชนิดนี้ได้ เนื่องจากมันต้องอาศัย และแบ่งตัวภายในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตเท่านั้นมนุษย์จึงยังไม่สามารถเพาะเลี้ยงได้ด้วยอาหารภายนอก จุลินทรีย์ประเภทนี้เป็นภัยคุกคามต่อสุขภาพของสิ่งมีชีวิตทุกประเภทในรูปแบบของโรคชนิดต่างๆ ทั้งคน สัตว์และพืช เชื้อแบคทีเรีย สามารถมองเห็นได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบธรรมดา บางชนิดสังเคราะห์แสงได้เองและส่วนใหญ่จะมีหน้าที่หลักคือเป็นผู้ย่อยสลายซาก สิ่งมีชีวิต และสิ่งปฏิกูลต่างๆ ในธรรมชาติ เชื้อรา มีขนาดใหญ่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า จากข้อมูลศึกษาพบว่ารามีรูปร่างสองแบบ ราแบบรูปกลมซึ่งเราจะเรียกมันว่ายีสต์ ในชีวิตประจำวันของมนุษย์จะบริโภคสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ผ่านขนมปัง เหล้า หรือไวน์ และราในรูปแบบสายซึ่งเราเรียกมันว่าเห็ด ทั้งนี้ราจะมีรูปร่างเป็นลักษณะไหนนั้นก็ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมในธรรมชาติ สาหร่ายเซลล์เดียว และจุลินทรีย์ประเภทนี้ถือเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดแรกของโลกเพราะพวกมันสามารถสังเคราะห์แสงได้เองจึงถูกจัดให้เป็นผู้ผลิตระดับแรกของห่วงโซ่อาหาร ประโยชน์ของจุลินทรีย์ในฐานะผู้ย่อยสลายในธรรมชาติ มาทำความเข้าใจกันต่อในประเด็นตั้งต้นที่กำลังเป็นที่วิภาควิจารณ์ในขณะนี้ซึ่งบทสรุปจากนักวิทยาศาสตร์บอกว่าไม่ควรนำจุลินทรีย์มาใช้เพราะยิ่งเป็นสาเหตุให้น้ำเสียมากขึ้น เราก็ต้องถามต่อว่าทำไมล่ะ? และต่อไปนี้คือเหตุผลในอีกแง่มุมหนึ่งซึ่ง Greenlattes ได้ทำการสรุปมาจากผู้ที่ใช้จุลินทรีย์ในชีวิตประจำวันมาตลอดนับสิบปี ซึ่งให้ข้อมูลว่าจริงๆ แล้วที่นักวิทยาศาสตร์บอกมานั้นถูกต้องเพียงส่วนหนึ่งและข้อมูลอีกส่วนหนึ่งยังบอกประชาชนไม่หมดถึงสาเหตุที่ยิ่งใช้ก้อนจุลินทรีย์ในกรุงเทพแล้วทำให้น้ำเสียเพราะเหตุผลดังนี้ […]

Read More

เกษตรทฤษฎีใหม่ 15 ไร่ พออยู่ พอกิน รวยได้

May 28, 2014

“เกษตรทฤษฎีใหม่” หมายถึง หลักการและแนวทางปฏิบัติในการใช้ที่ดินและแหล่งน้ำเพื่อการเกษตรสำหรับเกษตรกรที่มีที่ดินถือครองขนาดเล็ก ให้เกิดประโยชน์สูงสุดด้วยระบบการเกษตรยั่งยืน อันจะทำให้เกษตรกรรายย่อยดังกล่าว “มีพออยู่ พอกิน ถึงแม้ไม่รวยมาก แต่ก็มีพออยู่พอกิน ไม่อดอยาก” โดยการแบ่งที่ดินถือครองออกเป็นส่วนต่างๆ อย่างเหมาะสม กล่าวคือแบ่งออกเป็น 4 ส่วน ในอัตราส่วน 30 : 30 : 30 : 10 คือ ส่วนที่หนึ่ง : ที่ดินร้อยละ 30 เนื้อที่เฉลี่ย 4.5 ไร่ ให้ทำการขุดสระเก็บกักน้ำไว้ใช้ในการเพาะปลูก โดยมีความลึกประมาณ 4 เมตร ซึ่งจะสามารถรับน้ำได้จุประมาณ 19,200 ลูกบาศก์เมตร โดยการรองรับจากน้ำฝน สามารถนำน้ำจากสระนี้ไปใช้ได้ตลอดปี ทั้งยังสามารถเลี้ยงปลาและปลูกพืชน้ำ พืชริมสระน้ำ เพื่อเพิ่มรายได้ให้กับครอบครัวอีกทางหนึ่งด้วย ส่วนที่สอง : ที่ดินร้อยละ 30 ประมาณ 4.5 ไร่ ให้ปลูกข้าวหรือทำนาข้าว ส่วนที่สาม : ที่ดินร้อยละ 30 […]

Read More

บำบัดน้ำเสียด้วยผักตบชวา โครงการหลวงบึงมักกะสัน

May 28, 2014

หลักการบำบัดน้ำเสียโดยการกรองน้ำเสียด้วยผักตบชวา ตามแนวทฤษฎีการพัฒนาอันเนื่อง มาจากพระราชดำริ “บึงมักกะสัน” บึงมักกะสันเป็นบึงขนาดใหญ่ที่อยู่ใจกลางกรุงเทพมหานคร ซึ่งการรถไฟ แห่งประเทศไทยได้ขุดขึ้น ในปี พ.ศ. 2474 เพื่อใช้เป็นแหล่งระบายน้ำและรองรับ น้ำเสีย รวมทั้งน้ำมันเครื่องจากโรงงานรถไฟมักกะสัน ทำให้บึงมักกะสันตื้นเขิน จากการตกตะกอนของสารแขวนลอย ครัวเรือน ซึ่งส่วนใหญ่ต่างก็ถ่ายสิ่งปฏิกูลและขยะมูลฝอยลงสู่บึงมักกะสัน จนเกิด ปัญหาภาวะสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมและน้ำเน่าเสียกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคแห่งหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักถึงภัยแห่งภาวะมลพิษนี้จึงได้พระราชทานพระราชดำริ โดยใช้วิธีการในรูปแบบของ “เครื่องกรองน้ำ ธรรมชาติ” กล่าวคือ ให้มีการทดลองใช้ผักตบชวา ซึ่งเป็นวัชพืชที่ต้องการกำจัดอยู่แล้วนี้ มาทำหน้าที่ดูดซับความโสโครก รวมทั้งสารพิษจากน้ำเน่าเสีย โดยทรงเน้นให้ทำ การปรับปรุง อย่างประหยัด และไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ประชาชนที่อาศัยอยู่ริมบึงการทำงานของระบบอาศัยการทำงานร่วมกันระหว่าง พืชน้ำ ได้แก่ สาหร่าย หรือ อัลจี กับแบคทีเรีย โดยในเวลากลางวัน อัลจีซึ่งเป็น พืชน้ำสีเขียวจะทำการสังเคราะห์แสง โดยใช้คาร์บอนไดอ๊อกไซด์ในน้ำและแสงแดด อัลจีจะนำคาร์โบไฮเดรตไปใช้สร้างเซลล์ใหม่ ส่วนออกซิเจนที่เป็นผลพลอยได้นั้น ก็จะถูกแบคที่เรียนำ ไปใช้ในการย่อยสลายน้ำเสีย ซึ่งผลของปฏิกิริยานี้จะได้ คาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในการ ดำรงชีพของอัลจี ดังนั้น อัลจี และแบคทีเรียจึงสามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันได้ โดยต่างพึ่งพาอาศัยกันและกัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเปรียบเทียบว่า […]

Read More