เกษตรออนไลน์ที่เกาะลัดอีแท่น

คอลัมน์ – ทำกินถิ่นอาเซียน โดย – รศ.ดร.พิชัย ทองดีเลิศ    drpichai@yahoo.com วันนี้ผมจะมาเล่าให้ฟังในแนวของการท่องเที่ยวเชิงเกษตรบ้าง ซึ่งยังคงเป็นกิจกรรมและวิธีการที่สำคัญอันหนึ่งในอันที่จะช่วยให้คนเห็นความสำคัญของภาคการเกษตรและเป็นการสร้างรายได้ให้แก่เกษตรกรในพื้นที่อยู่ได้ตลอดถ้ามีเทคนิคในการทำ ซึ่งในเมืองไทยเราและประเทศเพื่อนบ้านรอบๆ ก็รณรงค์และส่งเสริมการทำเรื่องนี้กันอยู่เรื่อยมา จริงๆ แล้วสาเหตุที่ผมนึกถึงพื้นที่เกาะลัดอีแท่น ที่อยู่ในพื้นที่ ต.ไร่ขิง อ.สามพราน จ.นครปฐม ก็เนื่องจากได้เคยเดินทางไปจัดอบรมให้เกษตรกรในพื้นที่แถบนี้เรื่องการทำตลาดสินค้าเกษตรออนไลน์ และเจ้าหน้าที่ใน

Read more

คะน้าเม็กซิกัน ปลูกง่าย กินง่าย เหมาะสำหรับคนเมือง มีพื้นที่จำกัด

ผักต่างถิ่นที่มาเจริญรุ่งเรืองในประเทศไทยเนื่องจากรสชาติถูกปากคนไทยมีหลายชนิด เช่น มะละกอ สับปะรด แครอต และที่ไม่น่าเชื่อคือ พริกขี้หนู ต่างก็เป็นพืชที่เข้ามาในไทยเป็นร้อยปีแล้ว จนเรานึกว่าเป็นพืชประจำถิ่นบ้านเรา เพราะเรานำมาประกอบอาหารตั้งแต่อ้อนแต่ออก ลืมตาก็เห็นพืชผักเหล่านี้แล้ว จะไม่ใช่ของบ้านเราได้อย่างไร ผักไชยา คะน้าเม็กซิกัน ผักโขมต้น หรือ ชายา (ภาษาสเปน Chaya) ชื่อทางพฤกษศาสตร์

Read more

10 เทคโนโลยี การบริหารต้นทุน และเพิ่มประสิทธิภาพผลผลิตลำไยแบบมืออาชีพ

ในเขต 8 จังหวัดภาคเหนือ ได้แก่ จังหวัดเชียงราย พะเยา ลำปาง ลำพูน เชียงใหม่ ตาก แพร่ และน่าน เป็นแหล่งผลิตลำไยที่สำคัญของประเทศ มีเกษตรกรผู้ปลูก 156,596 ราย พื้นที่ปลูก 854,371 ไร่ ลำไยที่ให้ผล

Read more

โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช

ประตูน้ำที่เป็นจุดเริ่มต้นของการแก้วิกฤตครั้งใหญ่ ที่ช่วยฟื้นฟูระบบนิเวศให้คืนสู่สมดุล เกิดเป็นอาชีพและรายได้ ให้ชาวลุ่มน้ำปากพนังแบบยั่งยืน สำหรับชาวเมืองปากพนังคงจะจดจำวันคืนเก่าๆ ที่เคยทำการเกษตรได้อย่างยากลำบาก ต้นเหตุคือภาวะดินเปรี้ยวเพราะป่าไม้ลดลงอย่างรวดเร็ว ทำให้ลุ่มน้ำปากพนังที่เคยขึ้นชื่อว่าเป็นอู่ข้าวอู่น้ำของเมืองนครฯ ต้องย่างเข้าสู่ภาวะวิกฤติครั้งใหญ่ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวจึงทรงโปรดเกล้าฯ ให้เปิดโครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มแม่น้ำปากพนังขึ้นเพื่อแก้ไขปัญหาความทุกข์ยากในครั้งนั้น จากวันนั้นสู่วันนี้ มากกว่า 20 ปี ที่โครงการพัฒนาพื้นที่ลุ่มน้ำปากพนัง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ ได้ทำการคิดค้นวิเคราะห์วิจัยหาหนทางแก้ไขปัญหาน้ำท่วม การก่อสร้างประตูระบายน้ำ การสร้างอางเก็บน้ำหรือฝายทดน้ำ

Read more

เกษตรกรเพชรบูรณ์ หัวสมัยใหม่ กำจัดเพลี้ยและศัตรูพืช เพื่อลดต้นทุน เพิ่มรายได้ ด้วยเชื้อราบิวเวอร์เรีย

เกษตรกรเพชรบูรณ์ หัวสมัยใหม่ กำจัดเพลี้ยและศัตรูพืช เพื่อลดต้นทุน เพิ่มรายได้ ด้วยเชื้อราบิวเวอร์เรีย เพลี้ยและศัตรูพืช ถือเป็นวายร้ายที่เกษตรกรหวาดกลัว เพราะก่อให้เกิดความเสียหายต่อพืชผัก ผลไม้ และนาข้าวโดยตรง แถมยังเป็นต้นเหตุให้เกิดโรคใบหงิกและโรคต่างๆ ได้อีกด้วย  ที่ผ่านมาเกษตรกรพยายามแก้ไขและกำจัดเพลี้ยและศัตรูพืชหลากหลายวิธี  ที่เห็นโดยทั่วไปคือ การใช้สารเคมี  ซึ่งเป็นการแก้ปัญหาที่ปลายเหตุ ช่วยได้จริงแต่ไม่นาน แถมค่าใช้จ่ายยังสูงอีกด้วย นาย

Read more

เกษตรปราณีต 1 ไร่ไม่จน

“ช่วงนี้สถานการณ์ด้านหนี้สิน และความล้มเหลวจากเกษตรเชิงเดี่ยวมันรุนแรงขึ้น ก็มาคิดว่า จะทำอย่างไรให้คนที่จะหนีจากวงจรอุบาตของเกษตรเคมี ได้เห็นรูปธรรมที่ชัดเจนขึ้น ครั้นจะให้ดูการทำในพื้นที่ขนาดใหญ่ บางคนก็ท้อ ทำไม่ไหวแน่ ๆ ก็มาคิดถึงการทำเกษตรปราณีต 1 ไร่” วิดีโออาจดูไม่ชัดเท่าไรแต่มีประโยชน์มากครับสมควรรับชมเป็นอย่างยิ่ง ประสบการณ์จากที่ราบสูง ตอน1 ประสบการณ์จากที่ราบสูง ตอน2 บทเรียนตามท้าย 1ไร่ไม่จน บทเรียน

Read more

พ่อผาย กับวลี “เราจะเปลี่ยนประเทศได้อย่างไร?”

เกษตรกรรมประณีตของพ่อผาย สร้อยสระกลาง การทำการเกษตรตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียงของพ่อสาย ไม่จำเป็นต้องมีพื้นที่มากมาย พ่อผายทำการเกษตรประณีตในพื้นที่ 1 ไร่ โดยมิใช่เพียงรูปแบบที่เพียงจดจำหรือนำไปทำตาม  แต่สิ่งทีสำคัญมากกว่านั้น คือ แนวคิดในการทำการเกษตร  แนวคิดในการใช้ชีวิต  ซึ่งหากผู้ปฏิบัติยึดเพียงรูปแบบการทำเกษตรแบบประณีตในแปลง  การพึ่งตนเองอย่างยั่งยืนก็อาจไม่ประสบผล  เกษตรประณีตจะสมบูรณ์ต้องประกอบด้วยหลักคิดในการทำการเกษตรผสานกับหลักคิด ที่ต้องมีในตัวผู้ปฏิบัติ  ความสำคัญในการพัฒนาคนจึงมาก่อน เกษตรประณีตเป็นสิ่งที่สอดคล้องกับระบบเศรษฐกิจพอเพียง  เกษตรพอเพียงตามแนวพระราชดำริขององค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ  เกษตรประณีตเป็นการทำให้คนลองใช้ความสามารถกับพื้นที่เล็กๆ ก่อน  เมื่อมีความชำนาญแล้วก็ขยายไปสู่พื้นที่ที่มากกว่า 1 ไร่  มีการใช้ชีวิตอย่างพอเพียง  ลดรายจ่าย  เพิ่มรายได้  เมื่อทำไปก็จะพึ่งตนเองได้  ไม่ยากจน  และสามารถปลดภาระหนี้สินได้ ก่อนที่จะทำเกษตรประณีตพ่อผายเคยทำเกษตรผสมผสานมาก่อน  จึงได้นำองค์ความรู้เดิมมาออกแบบจัดสรรพื้นที่ 1 ไร่  ซึ่งในพื้นที่อำเภอลำปลายมาศ จังหวัดบุรีรัมย์เป็นพื้นที่ที่มีความแห้งแล้ง  ไม่มีลำคลอง  ไม่มีห้วย  ฉะนั้นเรื่องน้ำจึงเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญมากกว่าเรื่องอื่น ในพื้นที่จึงมีการขุดสระน้ำและนำน้ำบาดาลมาใช้เพื่อการเกษตร  ต้องวางแผนในการจัดการพื้นที่  หมุนเวียนกิจกรรมให้ลงตัว  มีพืชให้ร่มเงาเนื่องจากผักบางชนิดชอบที่ร่ม อาทิ ผักหวาน กระชาย กระบุก  จัดที่สำหรับไม้เลื้อย ไม้เถาวัลย์ ไม้พุ่ม  มีผักที่ผิวดิน  ผักกินหัว  มีผักปลูกหมุนเวียนในแปลงตลอดทั้งปี  ฤดูไหนปลูกผักอะไรจึงจะงามดี  ความต้องการน้ำและแสงของพืชแต่ละชนิดต่างกัน  ระยะเวลาในการเก็บเกี่ยวต่างกัน

Read more

แหนแดง ปุ๋ยพืชสดในนาข้าว

    แหนแดง (AZOLLA) เป็นพืชน้ำเล็กๆพวกเฟิร์นชนิดหนึ่งเจริญเติบโตลอย อยู่ผิวน้ำในที่มีน้ำขังในเขตร้อนและอบอุ่น ทั่วไปแหนแดงที่พบในประเทศไทยมีเพียงชนิดเดี่ยวคือ Azolla pinnata ต้นแหนแดง ประกอบด้วยส่วนต่างๆ คือ ลำต้น(Rhizome) ราก(Root) และใบ(Lafe) แหนแดงมีกิ่งแยกจากลำต้น ใบแหนแดงเกิดตามกิ่งเรียงสลับกันไปแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ

Read more

แมลงดำหนาม ศัตรูมะพร้าว

    แมลงดำหนามมะพร้าว เป็น แมลงศัตรูมะพร้าวที่สำคัญชนิดหนึ่ง แม้ว่าในประเทศไทยจะเคยพบมาก่อน แต่เป็นคนละชนิดกับที่กำลังระบาดอย่างรุนแรงในปัจจุบัน แมลงดำหนามที่เคยพบมาก่อน มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Plesispa reichei Chapuis หรือ P. sispinae ซึ่งเข้าทำลายหรืออาศัยอยู่ในใบอ่อนของมะพร้าว อยู่เป็นประจำ แต่ไม่เคยมีการระบาดมาก่อน ในขณะนี้มีแมลงดำหนามสายพันธุ์ใหม่ ที่เข้ามาระบาดและเข้าทำลายใบมะพร้าวให้ได้รับความเสียหายในหลายพื้นที่ทาง ภาคใต้

Read more

วนเกษตร เกษตรกรรมยั่งยืนด้วยระบบป่า ธรรมชาติ

    วนเกษตร  เป็นเกษตรกรรมที่นำเอาหลักการความยั่งยืนถาวรของระบบป่า ธรรมชาติ มาเป็นแนวทางในการทำการเกษตร ให้ความสำคัญเป็นอย่างสูงกับการปลูกไม้ยืนต้น ไม้ผล และไม้ใช้สอยต่าง ๆ ให้เป็นองค์ประกอบหลักของไร่นา ผสมผสานกับการปลูกพืชชั้นล่างที่ไม่ต้องการแสงแดดมาก หรือได้อาศัยร่มเงา และความชื้นจากการที่มีพืชชั้นบนขึ้นปกคลุม รวมทั้งการจัดองค์ประกอบการผลิตทางการเกษตรให้มีความหลากหลายชนิดของพืชและ สัตว์ คำว่า “วนเกษตร” ถูกใช้มาก่อนหน้านี้ โดยนักวิชาการและหน่วยงานด้านป่าไม้

Read more

จุลินทรีย์บำบัดน้ำ ได้จริงหรือ?

ในสถานะการณ์ที่กรุงเทพกำลังเผชิญกับวิกฤตน้ำท่วมก็ถือว่าลำบากแล้วแต่อีกสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นจากน้ำท่วมครั้งนี้คือ “สิ่งปฏิกูลที่มากับน้ำ” ซึ่งมันส่งผลให้คุณภาพของน้ำดีกลายเป็น “น้ำเน่าเสีย” ส่งกลิ่นและนำมาซึ่งโรคร้ายมากมายจนประเด็นเรื่องการนำ “จุลินทรีย์มาบำบัดน้ำ” กลายเป็นเรื่องที่นำมาถกเถียงกันในสังคมอย่างกว้างขวางในทำนองทั้งด้านลบและด้านที่เป็นประโยชน์ และเพื่อให้คนเมืองที่ห่างไกลกับเรื่องเหล่านี้ได้เข้าใจเราจึงต้องมาทำความรู้จักกับเพื่อนร่วมโลกของเรานี้ให้ถ่องแท้…อย่าลืมนะครับว่าสิ่งมีชีวิตชนิดแรกที่เกิดขึ้นในโลกนี้คือสิ่งมีชีวิตประเภทจุลินทรีย์นี่เอง ความสับสนในคำบอกเล่า และข้อเท็จจริง คุณก็คงจะเป็นอีกคนหนึ่งที่อาจจะกำลังติดตามบทสรุปจากนักวิทยาศาสตร์หลายท่านที่ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นผ่านสื่อต่างๆ บอกว่ายิ่งใช้ยิ่งทำให้น้ำเน่าเสีย ในขณะที่กลุ่มคนที่ส่วนหนึ่งที่ใช้จุลินทรีย์ทำประโยชน์เสมือนหนึ่งว่าเป็นสมาชิกคนหนึ่งในครอบครัวมานานนับสิบปีบอกว่าส่วนหนึ่งนั้นจริง แต่อยากให้ชี้แจงข้อเท็จจริงทั้งหมดต่อประชาชนให้ครบถ้วนทุกมิติ ซึ่งหมายความว่ายังมีข้อมูลส่วนหนึ่งที่เรายังไม่ทราบและคุณพร้อมจะทำความกระจ่างหรือยัง จุลินทรีย์ สิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่อยู่ร่วมกับทุกๆ ชีวิตบนโลกนี้ “คุณจะเชื่อหรือไม่ว่าในร่างกายคุณก็มีจุลินทรีย์อาศัยอยู่?” ซึ่งเราอาจจะรู้จักมันในชื่อ “แลคโตบาซิลัส” รสชาติอร่อยที่หลายคนชอบดื่มเป็นประจำทุกวัน พวกมันเป็นสิ่งมีชีวิตที่คอยทำหน้าที่ให้คุณกับร่างกาย และก็ยังมีจุลินทรีย์อีกหลายสายพันธุ์ที่มีประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งส่วนหนึ่งก็นำมาใช้กับการเกษตรกรรมธรรมชาติ เช่น ปุ๋ยชีวภาพ น้ำหัวเชื้อจุลินทรีย์ เป็นต้น

Read more

เกษตรทฤษฎีใหม่ 15 ไร่ พออยู่ พอกิน รวยได้

“เกษตรทฤษฎีใหม่” หมายถึง หลักการและแนวทางปฏิบัติในการใช้ที่ดินและแหล่งน้ำเพื่อการเกษตรสำหรับเกษตรกรที่มีที่ดินถือครองขนาดเล็ก ให้เกิดประโยชน์สูงสุดด้วยระบบการเกษตรยั่งยืน อันจะทำให้เกษตรกรรายย่อยดังกล่าว “มีพออยู่ พอกิน ถึงแม้ไม่รวยมาก แต่ก็มีพออยู่พอกิน ไม่อดอยาก” โดยการแบ่งที่ดินถือครองออกเป็นส่วนต่างๆ อย่างเหมาะสม กล่าวคือแบ่งออกเป็น 4 ส่วน ในอัตราส่วน 30 : 30 :

Read more

บำบัดน้ำเสียด้วยผักตบชวา โครงการหลวงบึงมักกะสัน

หลักการบำบัดน้ำเสียโดยการกรองน้ำเสียด้วยผักตบชวา ตามแนวทฤษฎีการพัฒนาอันเนื่อง มาจากพระราชดำริ “บึงมักกะสัน” บึงมักกะสันเป็นบึงขนาดใหญ่ที่อยู่ใจกลางกรุงเทพมหานคร ซึ่งการรถไฟ แห่งประเทศไทยได้ขุดขึ้น ในปี พ.ศ. 2474 เพื่อใช้เป็นแหล่งระบายน้ำและรองรับ น้ำเสีย รวมทั้งน้ำมันเครื่องจากโรงงานรถไฟมักกะสัน ทำให้บึงมักกะสันตื้นเขิน จากการตกตะกอนของสารแขวนลอย ครัวเรือน ซึ่งส่วนใหญ่ต่างก็ถ่ายสิ่งปฏิกูลและขยะมูลฝอยลงสู่บึงมักกะสัน จนเกิด ปัญหาภาวะสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมและน้ำเน่าเสียกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคแห่งหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักถึงภัยแห่งภาวะมลพิษนี้จึงได้พระราชทานพระราชดำริ

Read more

โครงการแก้มลิง แก้ปัญหาน้ำท่วม น้ำไม่พอใช้ตลอดปี

แก้มลิง เป็นการบริหารจัดการน้ำตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช เกี่ยวกับพื้นที่หน่วงน้ำ (detention basin) เพื่อแก้ปัญหาน้ำท่วม ปัจจุบันมีพื้นที่แก้มลิงขนาดใหญ่อยู่ทางฝั่งตะวันออกของกรุงเทพ เหนือท่าอากาศยานสุวรรณภูมิ โดยกำหนดในผังการใช้ที่ดินเป็นพื้นที่เขียวลาย ไม่เหมาะกับการพัฒนา นอกจากนี้ยังมีแก้มลิงเล็กใหญ่กระจายอยู่ทั่ว กรุงเทพ กว่า 20 จุด โครงการแก้มลิง มีแนวคิดจากการที่ลิงอมกล้วยไว้ในกระพุ้งแก้มไว้ได้คราวละมากๆ พระบาทสมเด็จพระจ้าอยู่หัว ได้มีพระราชกระแสอธิบายว่า “ลิงโดยทั่วไปถ้าเราส่งกล้วยให้

Read more