เรื่องน่ารู้

จุลินทรีย์บำบัดน้ำ ได้จริงหรือ?

May 28, 2014

ในสถานะการณ์ที่กรุงเทพกำลังเผชิญกับวิกฤตน้ำท่วมก็ถือว่าลำบากแล้วแต่อีกสิ่งที่กำลังเกิดขึ้นจากน้ำท่วมครั้งนี้คือ “สิ่งปฏิกูลที่มากับน้ำ” ซึ่งมันส่งผลให้คุณภาพของน้ำดีกลายเป็น “น้ำเน่าเสีย” ส่งกลิ่นและนำมาซึ่งโรคร้ายมากมายจนประเด็นเรื่องการนำ “จุลินทรีย์มาบำบัดน้ำ” กลายเป็นเรื่องที่นำมาถกเถียงกันในสังคมอย่างกว้างขวางในทำนองทั้งด้านลบและด้านที่เป็นประโยชน์ และเพื่อให้คนเมืองที่ห่างไกลกับเรื่องเหล่านี้ได้เข้าใจเราจึงต้องมาทำความรู้จักกับเพื่อนร่วมโลกของเรานี้ให้ถ่องแท้…อย่าลืมนะครับว่าสิ่งมีชีวิตชนิดแรกที่เกิดขึ้นในโลกนี้คือสิ่งมีชีวิตประเภทจุลินทรีย์นี่เอง ความสับสนในคำบอกเล่า และข้อเท็จจริง คุณก็คงจะเป็นอีกคนหนึ่งที่อาจจะกำลังติดตามบทสรุปจากนักวิทยาศาสตร์หลายท่านที่ได้ออกมาแสดงความคิดเห็นผ่านสื่อต่างๆ บอกว่ายิ่งใช้ยิ่งทำให้น้ำเน่าเสีย ในขณะที่กลุ่มคนที่ส่วนหนึ่งที่ใช้จุลินทรีย์ทำประโยชน์เสมือนหนึ่งว่าเป็นสมาชิกคนหนึ่งในครอบครัวมานานนับสิบปีบอกว่าส่วนหนึ่งนั้นจริง แต่อยากให้ชี้แจงข้อเท็จจริงทั้งหมดต่อประชาชนให้ครบถ้วนทุกมิติ ซึ่งหมายความว่ายังมีข้อมูลส่วนหนึ่งที่เรายังไม่ทราบและคุณพร้อมจะทำความกระจ่างหรือยัง จุลินทรีย์ สิ่งมีชีวิตเล็กๆ ที่อยู่ร่วมกับทุกๆ ชีวิตบนโลกนี้ “คุณจะเชื่อหรือไม่ว่าในร่างกายคุณก็มีจุลินทรีย์อาศัยอยู่?” ซึ่งเราอาจจะรู้จักมันในชื่อ “แลคโตบาซิลัส” รสชาติอร่อยที่หลายคนชอบดื่มเป็นประจำทุกวัน พวกมันเป็นสิ่งมีชีวิตที่คอยทำหน้าที่ให้คุณกับร่างกาย และก็ยังมีจุลินทรีย์อีกหลายสายพันธุ์ที่มีประโยชน์ต่อสิ่งแวดล้อมซึ่งส่วนหนึ่งก็นำมาใช้กับการเกษตรกรรมธรรมชาติ เช่น ปุ๋ยชีวภาพ น้ำหัวเชื้อจุลินทรีย์ เป็นต้น และเพื่อให้เราเข้าใจมากขึ้นจึงต้องมาดูชนิดของจุลินทรีย์กันต่อ การแบ่งประเภทของจุลินทรีย์ เชื้อไวรัส เป็นจุลินทรีย์ที่มีขนาดเล็กที่สุด กล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนที่มีกำลังขยายเป็นหมื่นเท่าจึงจะมองเห็นสิ่งมีชีวิตชนิดนี้ได้ เนื่องจากมันต้องอาศัย และแบ่งตัวภายในเซลล์ของสิ่งมีชีวิตเท่านั้นมนุษย์จึงยังไม่สามารถเพาะเลี้ยงได้ด้วยอาหารภายนอก จุลินทรีย์ประเภทนี้เป็นภัยคุกคามต่อสุขภาพของสิ่งมีชีวิตทุกประเภทในรูปแบบของโรคชนิดต่างๆ ทั้งคน สัตว์และพืช เชื้อแบคทีเรีย สามารถมองเห็นได้ด้วยกล้องจุลทรรศน์แบบธรรมดา บางชนิดสังเคราะห์แสงได้เองและส่วนใหญ่จะมีหน้าที่หลักคือเป็นผู้ย่อยสลายซาก สิ่งมีชีวิต และสิ่งปฏิกูลต่างๆ ในธรรมชาติ เชื้อรา มีขนาดใหญ่สามารถมองเห็นด้วยตาเปล่า จากข้อมูลศึกษาพบว่ารามีรูปร่างสองแบบ ราแบบรูปกลมซึ่งเราจะเรียกมันว่ายีสต์ ในชีวิตประจำวันของมนุษย์จะบริโภคสิ่งมีชีวิตเหล่านี้ผ่านขนมปัง เหล้า หรือไวน์ และราในรูปแบบสายซึ่งเราเรียกมันว่าเห็ด ทั้งนี้ราจะมีรูปร่างเป็นลักษณะไหนนั้นก็ขึ้นอยู่กับสภาพแวดล้อมในธรรมชาติ สาหร่ายเซลล์เดียว และจุลินทรีย์ประเภทนี้ถือเป็นสิ่งมีชีวิตชนิดแรกของโลกเพราะพวกมันสามารถสังเคราะห์แสงได้เองจึงถูกจัดให้เป็นผู้ผลิตระดับแรกของห่วงโซ่อาหาร ประโยชน์ของจุลินทรีย์ในฐานะผู้ย่อยสลายในธรรมชาติ มาทำความเข้าใจกันต่อในประเด็นตั้งต้นที่กำลังเป็นที่วิภาควิจารณ์ในขณะนี้ซึ่งบทสรุปจากนักวิทยาศาสตร์บอกว่าไม่ควรนำจุลินทรีย์มาใช้เพราะยิ่งเป็นสาเหตุให้น้ำเสียมากขึ้น เราก็ต้องถามต่อว่าทำไมล่ะ? และต่อไปนี้คือเหตุผลในอีกแง่มุมหนึ่งซึ่ง Greenlattes ได้ทำการสรุปมาจากผู้ที่ใช้จุลินทรีย์ในชีวิตประจำวันมาตลอดนับสิบปี ซึ่งให้ข้อมูลว่าจริงๆ แล้วที่นักวิทยาศาสตร์บอกมานั้นถูกต้องเพียงส่วนหนึ่งและข้อมูลอีกส่วนหนึ่งยังบอกประชาชนไม่หมดถึงสาเหตุที่ยิ่งใช้ก้อนจุลินทรีย์ในกรุงเทพแล้วทำให้น้ำเสียเพราะเหตุผลดังนี้ […]

Read More

บำบัดน้ำเสียด้วยผักตบชวา โครงการหลวงบึงมักกะสัน

May 28, 2014

หลักการบำบัดน้ำเสียโดยการกรองน้ำเสียด้วยผักตบชวา ตามแนวทฤษฎีการพัฒนาอันเนื่อง มาจากพระราชดำริ “บึงมักกะสัน” บึงมักกะสันเป็นบึงขนาดใหญ่ที่อยู่ใจกลางกรุงเทพมหานคร ซึ่งการรถไฟ แห่งประเทศไทยได้ขุดขึ้น ในปี พ.ศ. 2474 เพื่อใช้เป็นแหล่งระบายน้ำและรองรับ น้ำเสีย รวมทั้งน้ำมันเครื่องจากโรงงานรถไฟมักกะสัน ทำให้บึงมักกะสันตื้นเขิน จากการตกตะกอนของสารแขวนลอย ครัวเรือน ซึ่งส่วนใหญ่ต่างก็ถ่ายสิ่งปฏิกูลและขยะมูลฝอยลงสู่บึงมักกะสัน จนเกิด ปัญหาภาวะสิ่งแวดล้อมเสื่อมโทรมและน้ำเน่าเสียกลายเป็นแหล่งเพาะเชื้อโรคแห่งหนึ่ง พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงตระหนักถึงภัยแห่งภาวะมลพิษนี้จึงได้พระราชทานพระราชดำริ โดยใช้วิธีการในรูปแบบของ “เครื่องกรองน้ำ ธรรมชาติ” กล่าวคือ ให้มีการทดลองใช้ผักตบชวา ซึ่งเป็นวัชพืชที่ต้องการกำจัดอยู่แล้วนี้ มาทำหน้าที่ดูดซับความโสโครก รวมทั้งสารพิษจากน้ำเน่าเสีย โดยทรงเน้นให้ทำ การปรับปรุง อย่างประหยัด และไม่ก่อให้เกิดความเดือดร้อนแก่ประชาชนที่อาศัยอยู่ริมบึงการทำงานของระบบอาศัยการทำงานร่วมกันระหว่าง พืชน้ำ ได้แก่ สาหร่าย หรือ อัลจี กับแบคทีเรีย โดยในเวลากลางวัน อัลจีซึ่งเป็น พืชน้ำสีเขียวจะทำการสังเคราะห์แสง โดยใช้คาร์บอนไดอ๊อกไซด์ในน้ำและแสงแดด อัลจีจะนำคาร์โบไฮเดรตไปใช้สร้างเซลล์ใหม่ ส่วนออกซิเจนที่เป็นผลพลอยได้นั้น ก็จะถูกแบคที่เรียนำ ไปใช้ในการย่อยสลายน้ำเสีย ซึ่งผลของปฏิกิริยานี้จะได้ คาร์บอนไดออกไซด์ ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในการ ดำรงชีพของอัลจี ดังนั้น อัลจี และแบคทีเรียจึงสามารถดำรงชีวิตอยู่ร่วมกันได้ โดยต่างพึ่งพาอาศัยกันและกัน พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงเปรียบเทียบว่า […]

Read More

3 ห่วง 2 เงื่อนไข หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

May 28, 2014

  3 ห่วง 2 เงื่อนไข : หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ที่สำคัญที่สุด ทุกคนควรเข้าใจ “คำนิยาม” ว่าความพอเพียงจะต้องประกอบด้วย 3 ห่วง และ 2 เงื่อนไข โดย 3 ห่วง คือ ความพอประมาณ หมายถึง ความพอดีที่ไม่น้อยเกินไปและไม่มากเกินไปโดยไม่เบียดเบียนตนเองและผู้อื่น เช่นการผลิตและการบริโภคที่อยู่ในระดับพอประมาณ ความมีเหตุผล หมายถึง การตัดสินใจเกี่ยวกับระดับของความพอเพียงนั้น จะต้องเป็นไปอย่างมีเหตุผลโดยพิจารณาจากเหตุปัจจัยที่เกี่ยวข้อง ตลอดจนคำนึงถึงผลที่คาดว่าจะเกิดขึ้นจากการกระทำนั้นๆ อย่างรอบคอบ การมีภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว หมายถึง การเตรียมตัวให้พร้อมรับผลกระทบและการเปลี่ยนแปลงด้านการต่างๆ ที่จะเกิดขึ้นโดยคำนึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่างๆ ที่คาดว่าจะเกิดขึ้นในอนาคตทั้งใกล้และไกล ส่วน 2 เงื่อนไข คือการตัดสินใจและการดำเนินกิจกรรมต่างๆ ให้อยู่ระดับพอเพียงนั้น ต้องอาศัยทั้งความรู้และคุณธรรมเป็นพื้นฐาน ประกอบไปด้วย ๑ เงื่อนไขความรู้และคุณธรรม ความรู้หมายถึง ความรอบรู้เกี่ยวกับวิชาการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องอย่างรอบด้าน ความรอบคอบที่จะนำความรู้เหล่านั้นมาพิจารณาให้เชื่อมโยงกัน เพื่อประกอบการ วางแผน และความระมัดระวังในขั้นตอนปฏิบัติ คุณธรรมประกอบด้วย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความซื่อสัตย์สุจริต และมีความอดทน มีความเพียร ใช้สติปัญญาในการดำเนินชีวิต ๒.เงื่อนไขชีวิต หมายถึง ดำเนินชีวิตด้วยความอดทนมีความเพียร มีสติและปัญญาบริหารจัดการการใช้ชีวิต โดยใช้หลักวิชาและคุณธรรมเป็นแนวทางพื้นฐาน

Read More

ทฤษฎีบันได ๙ ขั้นสู่ความพอเพียง

May 28, 2014

ทฤษฎีบันได ๙ ขั้นสู่ความพอเพียง ศาสตร์พระราชา เพื่อความมั่นคง และความสุขอย่างยั่งยืน     ๔ ขั้นแรกคือขั้นพื้นฐาน ๔ พอ พออยู่ พอกิน พอใช้ พอมีอากาศหายใจร่มเย็นสบาย สภาพแวดล้อมน่าอยู่ เป็นพื้นฐานปัจจัยในการดำรงชีวิตอย่างมีคุณภาพ     พอที่ ๕ คือการดำรงอยู่ของธรรมชาติฝ่ายสูงของมนุษย์ด้วยการทำ “บุญ” ความเจริญก้าวหน้าของพวกเราจึงไม่ได้วัดด้วย GDP ที่เป็นตัวเงิน แต่เป็น บุญ ที่ปฏิบัติต่อผู้มีพระคุณ เช่น พ่อแม่ ครูบาอาจารย์ พระสงฆ์องคเจ้า รวมถึงพระเจ้าแผ่นดิน บรรพบุรุษทุกผู้ทุกนามที่ได้ร่วมสร้างแผ่นดินเกิดนี้มา     พอในขั้นที่ ๖ คือทาน ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ต่อคนเจ็บ คนป่วย คนพิการ เด็ก รวมทั้งธรรมชาติและสภาพแวดล้อม     ในฐานะที่ประเทศไทยเป็นประเทศเกษตรกรรม มีศักยภาพในการผลิตอาหารอย่างพอเพียง หล่อเลี้ยงคนของตนเอง เมื่อมีพอแล้ว การแบ่งปันไปยังประเทศอื่นที่ยังขาดแคลนด้วยการให้ มิใช่การขาย จะยังประโยชน์ให้เกิดมิตรประเทศมากมาย เหมือนเพื่อนบ้านที่เอื้อเฟื้อต่อกัน อยู่กันด้วย มิตรจิตมิตรใจ สิ่งหนึ่งที่พระเจ้าอยู่หัวย้ำตลอดเวลา คือ “ทานมีฤทธิ์” การให้จะสะท้อนสิ่งดีๆกลับมาให้กับ “ผู้ให้” เสมอ […]

Read More

เศรษฐศาสตร์แนวพุทธ

May 28, 2014

เศรษฐศาสตร์แนวพุทธ Small Is Beautiful  ความพอเพียงนั้นงดงาม ชีวิตเศรษฐกิจของมนุษย์กำเนิดขึ้นพร้อมกับแรกเริ่มกำเนิดชีวิต วิวัฒนาการ ผ่านการทดลอง ปรับแปรรูปแบบกิจกรรม กลายมาเป็นวิถีชีวิตเศรษฐกิจที่แตกต่างหลากหลาย อยู่มาวันหนึ่งในปี 2517 หลังวิกฤติการเมืองและสังคมครั้งประวัติศาสตร์ พระมหากษัตริย์พระองค์ที่ 9 แห่งราชวงศ์จักรีก็ทรงมีพระราชดำรัสต่อพสกนิกรของพระองค์ว่า การดำเนินชีวิตเศรษฐกิจของพสกนิกรของพระองค์นั้นต้อง: “สร้างพื้นฐาน” ให้ “ถูกต้องตามหลักวิชา” ต้องสร้างพื้นฐานเศรษฐกิจในราชอาณาจักรของพระองค์โดยยึดหลัก “ความพอมี พอกิน พอใช้ ของประชาชนส่วนใหญ่เป็นเบื้องต้นก่อน” จากหนังสือ “Small Is Beautiful: Economics as If People Mattered” โดย E.F. Schumacher [Schumacher, Ernst Friedrich, Small is Beautiful: Economics as if People Mattered, Harper Colophon Books, New York, Evanston, San […]

Read More

ปัจจัยในการงอกของเมล็ดพืช

May 28, 2014

  การเพาะเมล็ด หลายครั้งสร้างความสงสัยอย่างมากให้กับผู้ปลูก เนื่องจากการเพาะมีกระบวนการที่แตกต่างกันไปหลากวิธี บ้างเพาะง่าย บ้างเพาะยาก ลองไปดูส่วนประกอบของเมล็ด และปัจจัยที่มีผลต่อการงอกของเมล็ดกัน รวมถึงวิธีการทำลายการพักตัวของเมล็ด เพื่อให้เมล็ดงอกได้เร็วยิ่งขึ้น ส่วนประกอบของเมล็ด ประกอบด้วยส่วนสำคัญ 3 ส่วน ได้แก่ 1. เปลือกหุ้มเมล็ด 2. คัพภะ ประกอบด้วย ใบเลี้ยง ตายอด ต้นอ่อน และราก 3. อาหารสะสมในเมล็ด การงอกของเมล็ด เมล็ดพืช ประกอบด้วยส่วนซึ่งเป็นคัพภะ ส่วนที่เป็นอาหารสะสมภายในเมล็ด และเปลือกหุ้มเมล็ด หลังจากที่เมล็ดถูกแยกออกจากต้นแม่แล้ว เมล็ดจะอยู่ในสภาพหยุดการเจริญเติบโตช่วงระยะเวลาหนึ่ง เมื่อเอาเมล็ดมาไว้ในสภาพแวดล้อมที่เหมาะสม คัพภะที่อยู่ภายใน จะเจริญเป็นต้นพืชใหม่ กระบวนการที่คัพภะภายในเมล็ดเจริญเป็นต้นใหม่นี้ เรียกว่า “การงอก” ต้นพืชที่เจริญมาจากคัพภะในขณะที่เป็นต้นอ่อนอยู่ ยังต้องอาศัยอาหารที่เก็บไว้ภายในเมล็ด เรียกว่า “ต้นกล้า” ปัจจัยในการงอกของเมล็ด เมล็ดที่จะงอกได้ จะต้องมีปัจจัยที่เหมาะสม ทั้งเมล็ด และสภาพแวดล้อมภายนอก ดังนี้ 1. การมีชีวิตของเมล็ด นับว่าเป็นปัจจัยสำคัญในการเพาะเมล็ด การที่เมล็ดมีชีวิตอยู่ได้น้อย อาจเนื่องจากการเจริญเติบโตของเมล็ด ไม่เหมาะสมขณะที่ยังอยู่บนต้นแม่ […]

Read More

หัวเชื้อจุลินทรีย์บาซิลลัส

May 28, 2014

ส่วนประกอบ – เปลือกสับปะรดสับละเอียด 3 กิโลกรัม – ใส่กากน้ำตาล 1 ลิตร หรือน้ำตาลทรายแดง 1 กิโลกรัม ผสมคลุกเคล้าให้เข้ากัน – ใส่ยาคูลท์ 2 ขวด – ปิดฝาซีนให้แน่น หมักไว้ 15 วัน เติมน้ำ 5-10 ลิตร หมักต่อ 1 เดือน กรองเอาแต่น้ำใส่ขวด ประโยชน์ จุลินทรีย์ในกลุ่มของบาซีลลัสนี้มีประสิทธิภาพในการย่อยสลายสูง ย่อยซากอินทรียวัตถุ และแร่ธาตุในดินให้กลับมาเป็นธาตุอาหารของพืช วิธีใช้ หัวเชื้อ 1-2 ช้อนโต๊ะ ต่อน้ำ 5 ลิตร ฉีด พ่น ราด รด วันเว้นวัน หัวเชื้อนี้สามารถนำไปทำน้ำยาเอนกประสงค์ได้ด้วย

Read More

การสร้างบ้านดิน

May 28, 2014

การสร้างบ้านดิน การสร้างบ้านดินไม่ใช่เรื่องยากสำหรับการศึกษาเพื่อก่อสร้างขึ้นด้วยตัวเราเอง เราสามารถที่จะเรียนรู้ได้ และยังประโยชน์ให้เรามากมาย บ้านดินใช้วัสดุง่ายๆ เราสามารถหาได้ในบริเวณที่ดินของเรา ช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายได้มาก ประโยชน์ของบ้านดินนั้นคือ สามารถคงอยู่ได้นานในต่างประเทศมีอายุถึง 1000 ปีเลยที่เดียว ในสภาพดินฟ้าอากาศในประเทศไทยอาจอยู่ได้เป็น 100 – 200 ปีหรือมากกว่านั้นก็ขึ้นอยู่กับการดูแลรักษาด้วย ซึ่งควรระวังเป็นพิเศษคือน้ำ น้ำท่วม แช่น้ำนาน ก็พังได้ ควรสร้างบ้านดินบนที่สูงเช่นเนินดินที่น้ำท่วมไม่ถึงจะปลอดภัยกว่า บ้านดินอยู่สบายทั้งปี หน้าร้อนภายในจะเย็นกำลังสบาย หน้าหนาวภายในบ้านดินจะอุ่นกำลังสบาย เป็นคุณสมบัติพิเศษของดินที่ช่วยระบายและกักเก็บอุณหภูมิให้พอเหมาะอยู่เสมอ หากใครสนใจก็สามารถดูคลิปวิดีโอและศึกษาวิธีทำได้เลย

Read More